{"id":1472,"date":"2026-06-12T10:45:09","date_gmt":"2026-06-12T08:45:09","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/?page_id=1472"},"modified":"2026-06-12T10:45:11","modified_gmt":"2026-06-12T08:45:11","slug":"session-4-vers-une-approche-systemique-de-la-recherche-durable","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/session-4-vers-une-approche-systemique-de-la-recherche-durable\/","title":{"rendered":"Session 4 \u2013 \u00a0Vers une approche syst\u00e9mique de la recherche durable"},"content":{"rendered":"\n<header class=\"wp-block-cover alignfull is-light has-custom-content-position is-position-top-center header-angle header-fond-mobile\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-right:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);padding-left:var(--wp--preset--spacing--30);min-height:484px;aspect-ratio:unset;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"1200\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-1473 size-full\" alt=\"pxl 20260428 094910728.mp\" src=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_.jpg\" style=\"object-position:50% 60%\" data-object-fit=\"cover\" data-object-position=\"50% 60%\" srcset=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_.jpg 1600w, https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_-300x225.jpg 300w, https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_-1200x900.jpg 1200w, https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/pxl_20260428_094910728.mp_-1320x990.jpg 1320w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-black-background-color has-background-dim-0 has-background-dim\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group alignwide has-contrast-color has-text-color has-link-color wp-elements-b8ca610acc41b3b386bc5f3b0e672050 is-content-justification-space-between is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-783f766e wp-block-group-is-layout-flex\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-right:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);padding-left:var(--wp--preset--spacing--30)\">\n<div style=\"height:34px;width:0px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull has-contrast-color has-text-color has-link-color wp-elements-5aff50a5f92a25601e4db205097026e2 is-content-justification-space-between is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-783f766e wp-block-group-is-layout-flex\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-right:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);padding-left:var(--wp--preset--spacing--30)\">\n<p class=\"logo-home-menu wp-block-paragraph\" style=\"text-decoration:none\"><a href=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/\" data-type=\"page\" data-id=\"6\"><strong>Facult\u00e9 de biologie et de m\u00e9decine<br><\/strong>Assises de la recherche durable<\/a><\/p>\n\n\n<nav class=\"is-responsive items-justified-right wp-block-navigation is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-navigation-is-layout-10648437 wp-block-navigation-is-layout-flex\" aria-label=\"Menu Fran\u00e7ais\" \n\t\t data-wp-interactive=\"core\/navigation\" data-wp-context='{\"overlayOpenedBy\":{\"click\":false,\"hover\":false,\"focus\":false},\"type\":\"overlay\",\"roleAttribute\":\"\",\"ariaLabel\":\"Menu\"}'><button aria-haspopup=\"dialog\" aria-label=\"Ouvrir le menu\" class=\"wp-block-navigation__responsive-container-open\" \n\t\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.openMenuOnClick\"\n\t\t\t\tdata-wp-on--keydown=\"actions.handleMenuKeydown\"\n\t\t\t><svg width=\"24\" height=\"24\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\"><path d=\"M4 7.5h16v1.5H4z\"><\/path><path d=\"M4 15h16v1.5H4z\"><\/path><\/svg><\/button>\n\t\t\t\t<div class=\"wp-block-navigation__responsive-container\"  id=\"modal-1\" \n\t\t\t\tdata-wp-class--has-modal-open=\"state.isMenuOpen\"\n\t\t\t\tdata-wp-class--is-menu-open=\"state.isMenuOpen\"\n\t\t\t\tdata-wp-watch=\"callbacks.initMenu\"\n\t\t\t\tdata-wp-on--keydown=\"actions.handleMenuKeydown\"\n\t\t\t\tdata-wp-on--focusout=\"actions.handleMenuFocusout\"\n\t\t\t\ttabindex=\"-1\"\n\t\t\t>\n\t\t\t\t\t<div class=\"wp-block-navigation__responsive-close\" tabindex=\"-1\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"wp-block-navigation__responsive-dialog\" \n\t\t\t\tdata-wp-bind--aria-modal=\"state.ariaModal\"\n\t\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.ariaLabel\"\n\t\t\t\tdata-wp-bind--role=\"state.roleAttribute\"\n\t\t\t>\n\t\t\t\t\t\t\t<button aria-label=\"Fermer le menu\" class=\"wp-block-navigation__responsive-container-close\" \n\t\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.closeMenuOnClick\"\n\t\t\t><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"24\" height=\"24\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\"><path d=\"m13.06 12 6.47-6.47-1.06-1.06L12 10.94 5.53 4.47 4.47 5.53 10.94 12l-6.47 6.47 1.06 1.06L12 13.06l6.47 6.47 1.06-1.06L13.06 12Z\"><\/path><\/svg><\/button>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"wp-block-navigation__responsive-container-content\" \n\t\t\t\tdata-wp-watch=\"callbacks.focusFirstElement\"\n\t\t\t id=\"modal-1-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<ul class=\"wp-block-navigation__container is-responsive items-justified-right wp-block-navigation\"><li class=\"wp-block-navigation-item wp-block-navigation-link\"><a class=\"wp-block-navigation-item__content\"  href=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/\"><span class=\"wp-block-navigation-item__label\">Accueil<\/span><\/a><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item wp-block-navigation-link\"><a class=\"wp-block-navigation-item__content\"  href=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/les-assises\/\"><span class=\"wp-block-navigation-item__label\">Les Assises<\/span><\/a><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item wp-block-navigation-link\"><a class=\"wp-block-navigation-item__content\"  href=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/organisation\/\"><span class=\"wp-block-navigation-item__label\">L&rsquo;organisation<\/span><\/a><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item wp-block-navigation-link\"><a class=\"wp-block-navigation-item__content\"  href=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/actualites-infos\/\"><span class=\"wp-block-navigation-item__label\">Actualit\u00e9s<\/span><\/a><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item wp-block-navigation-link\"><a class=\"wp-block-navigation-item__content\"  href=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/contact\/\"><span class=\"wp-block-navigation-item__label\">Contact<\/span><\/a><\/li><\/ul>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div><\/nav><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-text-align-left alignwide has-background-color has-text-color has-link-color wp-elements-00c5d5ea164f43f7b7d61693a6d9bcfb\" style=\"font-size:60px\">Session 4 \u2013 \u00a0Vers une approche syst\u00e9mique de la recherche durable<\/h1>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div><\/header>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La quatri\u00e8me session des Assises de la recherche durable s\u2019est tenue le 28 avril 2026 \u00e0 la Facult\u00e9 de biologie et de m\u00e9decine de l\u2019Universit\u00e9 de Lausanne. Elle s\u2019inscrivait dans la continuit\u00e9 des trois premi\u00e8res rencontres, qui avaient permis de poser le cadre de la d\u00e9marche, d\u2019explorer les pratiques de recherche et leurs impacts, puis d\u2019interroger les contenus, les finalit\u00e9s et la responsabilit\u00e9 de la recherche.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cette quatri\u00e8me journ\u00e9e a constitu\u00e9 une \u00e9tape charni\u00e8re du processus. Apr\u00e8s avoir laiss\u00e9 \u00e9merger un ensemble de constats, de tensions et de pistes d\u2019action, les pan\u00e9listes ont \u00e9t\u00e9 invit\u00e9s \u00e0 organiser les propositions d\u00e9j\u00e0 formul\u00e9es dans une perspective syst\u00e9mique. L\u2019enjeu n\u2019\u00e9tait plus d\u2019ouvrir de nouveaux sujets, mais de structurer les travaux en vue de l\u2019\u00e9laboration du rapport final.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La session s\u2019est ouverte par un temps d\u2019expression libre et par la restitution du sondage intersession, qui a permis d\u2019identifier les points de convergence, les propositions encore \u00e0 clarifier et les th\u00e9matiques suscitant davantage de d\u00e9bats. Les \u00e9changes ont ensuite port\u00e9 sur les conditions de transformation du syst\u00e8me de la recherche, en tenant compte de plusieurs tensions structurantes : libert\u00e9 acad\u00e9mique, comp\u00e9titivit\u00e9 internationale, contraintes institutionnelles, risque de transformation superficielle, priorisation des ressources et prise en compte des limites plan\u00e9taires.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les pan\u00e9listes ont ensuite travaill\u00e9 autour de huit leviers de transformation, parmi lesquels la gouvernance, l\u2019\u00e9thique et la d\u00e9ontologie, les financements, le lien \u00e0 la soci\u00e9t\u00e9, les infrastructures et ressources, la formation, l\u2019\u00e9valuation de la recherche et des carri\u00e8res, ainsi que la diffusion des savoirs. Ce travail a permis de r\u00e9partir les propositions issues des sessions pr\u00e9c\u00e9dentes, d\u2019en pr\u00e9ciser les p\u00e9rim\u00e8tres et de commencer \u00e0 structurer le corps du rapport.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un entretien avec Marie Gaille a enfin permis de replacer cette d\u00e9marche dans une r\u00e9flexion plus large sur les transformations possibles du syst\u00e8me de la recherche. La journ\u00e9e s\u2019est conclue par un travail sur la vision de la recherche durable \u00e0 la FBM \u00e0 l\u2019horizon 2037 et par la pr\u00e9paration de la derni\u00e8re session, qui sera consacr\u00e9e \u00e0 l\u2019affinage, \u00e0 la r\u00e9daction d\u00e9finitive et au vote du rapport final.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons alignwide is-vertical is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-569b4b61 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button btn-durable is-style-fill\"><a class=\"wp-block-button__link has-background wp-element-button\" href=\"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/files\/2026\/06\/cr_assises4_vf.pdf\" style=\"border-top-left-radius:54px;border-top-right-radius:54px;border-bottom-left-radius:54px;border-bottom-right-radius:54px;background-color:#fc5673\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"><strong>T\u00e9l\u00e9charger le compte rendu d\u00e9taill\u00e9 de la journ\u00e9e<\/strong><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La quatri\u00e8me session des Assises de la recherche durable s\u2019est tenue le 28 avril 2026 \u00e0 la Facult\u00e9 de biologie et de m\u00e9decine de l\u2019Universit\u00e9 de Lausanne. Elle s\u2019inscrivait dans la continuit\u00e9 des trois premi\u00e8res rencontres, qui avaient permis de poser le cadre de la d\u00e9marche, d\u2019explorer les pratiques de recherche et leurs impacts, puis [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1003096,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"footnotes":""},"class_list":["post-1472","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1003096"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1472"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1472\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1476,"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1472\/revisions\/1476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.unil.ch\/assises-recherche-fbm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}